Kontakt Strona główna Pliki do pobrania english

NEWSLETTER

Podaj swój adres e-mail:

9. Zofiówka

ul. Kochanowskiego 10

W 1906 roku z inicjatywy lekarzy: Adama Wiezla, Samuela Goldflama, Ludwika Bregmana, inż. Adolfa Weisblata, Majera Rudsteina, sędziego Arnolda Szpinaka powstało Towarzystwo Opieki nad Ubogimi Nerwowo i Umysłowo Chorymi Żydami w Polsce.

W roku 1908 Towarzystwo to zaczęło realizować projekt pierwszego społecznego zakładu dla umysłowo chorych na terenie Otwocka. Dzięki Zofii Endelman, ktora w 1907 roku oddała na ten cel swoją biżuterię, zakupiono 30-morgowy teren. Zaczęto budować Zofiówkę. Budową kierował inż. Adolf Weisblat według planów budowniczego architekta inż. Henryka Stifelmana.
W 1908 roku zbudowano pawilon męski – piętrowy budynek mieścił na parterze trzy duże sale: jadalnię i sypialnie dla chorych płatnych, poczekalnię dla odwiedzających, kredens, ubikacje, pokój zapasowy i pokój do czyszczenia ubrania po pracy w ogrodzie. Na piętrze znajdowały się trzy sypialnie po 10 – 15 łóżek i w każdej z nich po jednym łóżku dla pielęgniarza, dwa pokoje odosobnienia dla chorych niespokojnych, pokoje dla lekarza, dla dozorcy i urządzenia sanitarne.
W roku 1910, dzięki darczyńcy Hermanowi Poznańskiemu, w odległości 100 kroków od pawilonu męskiego powstał pawilon dla kobiet. Był to budynek parterowy i składał się z dwóch dużych sypialni połączonych arkadami, sali dziennego pobytu, pokoju lekarza, pokoju zapasowego i urządzeń sanitarnych.
W 1926 roku otwarto pawilon na 60 łóżek i po zaciągnięciu pożyczki w Magistracie, pawilon następny.
W roku 1937 Zofiówka oferowała 275 łóżek.
Pierwszym kierownikiem Zakładu był dr Samuel Goldflam (1852–1932), neurolog, pionier mikroskopii układu nerwowego.
Do Zofiówki przyjmowano zasadniczo chorych spokojnych, zdolnych jeszcze do zajmowania się jakąkolwiek pracą. Większość chorych leczono bezpłatnie na koszt Towarzystwa lub gmin. Za niewielu tylko pacjentów rodziny deklarowały pewną stałą opłatę pieniężną na cele Towarzystwa.
1 grudnia Zofiówka znalazła się na terenie getta uzdrowiskowego.
19 sierpnia 1942 roku nastąpiła likwidacja getta. Tragedia pacjentów i żydowskich pracowników. Rozstrzelano 108 chorych i trzech lekarzy, garstkę wtłoczono do wagonów, niektórym lekarzom udało się uciec (dyr. Miller), inni popełnili samobójstwo (dr Lewinówna, dr Maślanko, mgr Lichtenfeld). 
W 1943 roku Niemcy planowali zorganizować w Zofiówce ośrodek Lebensbornheim – Ostland. Urządzenia lekarskie i część ruchomości miały być za zgodą Wyższego Dowódcy SS i Policji GG dostarczone z getta z Warszawy. Oba domy miały pomieścić około 100 matek i 150 dzieci. Jeden z nich przeznaczony został na zakład położniczy, drugi zaś na żłobek oraz dom dziecka. Zakład miał zajmować się również germanizacją dzieci polskich i przystosowaniem ich do adopcji w rodzinach niemieckich.
Te koszmarne plany nigdy nie zostały zrealizowane. 
Po wycofaniu się Niemców w roku 1944 Zofiówkę zajęła Armia Czerwona, przekazała ją Zarządowi Miasta Otwocka 11 czerwca 1946 roku. W Zofiówce po remoncie i adaptacji otworzono Socjalistyczny Ośrodek Szkoleniowy, następnie Centralną Szkołę Aktywu ZMP.
W 1955/1956 roku utworzono Państwowe Sanatorium Przeciwgruźlicze im. Stefana Okrzei dla młodzieży w wieku powyżej 15 lat. W czasie leczenia prawie wszyscy pacjenci uczyli się w zorganizowanym w sanatorium liceum ogólnokształcącym i mogli otrzymać świadectwo dojrzałości. Zakład liczył 250 łóżek i miał wysoko wykwalifikowaną kadrę lekarską i pedagogiczną.
W 1967 roku zakład został włączony do Sanatorium im. Feliksa Dzierżyńskiego i odtąd leczył dorosłych chorych na gruźlicę płuc.
W 1985 roku zakład wrócił do swoich pierwotnych założeń, stał się filią Zespołu Neuropsychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w Zagórzu. Z powodu dużej liczby skierowań dzieci z poradni zdrowia psychicznego podjęto decyzję o utworzeniu w Zofiówce szkoły dla dzieci klas V–VIII.
1995 roku w Zofiówce zorganizowano Oddział dla Młodocianych Uzależnionych. 
Przed zamknięciem i przeprowadzką do Zagórza na Oddziałach Pulmonologii, Psychiatrii, Neuropsychiatrii w Zofiówce leczono dorosłych alkoholików, psychicznie chorych, młodocianych narkomanów i znerwicowanych.
Budynki Zofiówki od lat stoją puste i niszczeją. 
Podział nieruchomości próbują ustalić Gmina Wyznaniowa, Marszałek Województwa i Starostwo Powiatowe.